Zen en de kunst van het relativeren 

Zoals ik in mijn vorige blog al schreef heb ik al een paar jaar het gevoel dat de maatschappij op hol geslagen is. Eigenlijk was ik zelf ook wel op hol geslagen en misschien ben ik dat af en toe nog wel eens. Door meditatie, yoga en sport of een wandeling in de natuur kun je vaak weer landen na een drukke of stressvolle periode. In groepsverband is dit vaak extra motiverend en daarom doe ik in de sportschool liever met een groepsles mee dan dat ik in mijn uppie aan de gewichten loop te sleuren. De interactie zorgt voor meer uitdaging door een beetje competitie waardoor ik mezelf beter train, maar het geeft ook een gevoel van verbinding. Het maakt me dan ook weinig uit met wat voor les ik meedoe omdat diversiteit in lichamelijke beweging goed is om in balans te blijven en de mentale uitdaging groter is wanneer je met iets meedoet wat je nog niet gewend bent.

Door de inzichten en zelfreflectie die ik ontwikkeld heb door zen zijn er nieuwe vragen ontstaan. Eén van die vragen is een vraag die mij ook door anderen gesteld werd en waar ik geen goed antwoord op had. “Hoe kan je nu als zenleraar in een burn-out situatie terecht komen?”

De afgelopen maanden heb ik druk gezocht naar het antwoord hierop en dat heb ik op allerlei plekken en op verschillende manieren gedaan. Er zijn héél veel spirituele en religieuze paden die je kan bewandelen om er antwoorden te vinden en ik heb er nu een aantal bezocht. Ik besef goed dat ik niet alle richtingen tegelijk op kan gaan, maar ik kan wel mijn horizon verbreden door te informeren wat er allemaal te koop is. En dan ontdek je dat er vaak veel overeenkomsten zijn. Mijn inzicht hierin is dat wat terug blijft komen in jouw aandacht blijkbaar voor jou van belang is op dat moment. Dit hoeft niet altijd op een prettige manier te gaan. Het leven heeft de neiging om dingen te herhalen tot je er iets van leert. Als je weerstand voelt of iets raakt je op wat voor manier dan ook kan dit een indicatie zijn dat er wat te leren valt. Aan jou om te onderzoeken wat je ervan kan leren.

Persoonlijk stoor ik me momenteel enorm aan de berichtgeving rond corona en de maatregelen die hiertegen genomen worden. Het nieuws is eenzijdig, repeterend, polariserend en het zet voor mijn gevoel aan tot angst en frustratie. In mijn ogen heeft het veel weg van volksmennerij. Wat valt er hier te leren voor mij? 

Op mijn werk is iets vergelijkbaars gaande. Er is een slechte communicatie waardoor er allerlei dingen mis gaan. Er zijn collega’s die hier ruimte vinden om fouten of manipulatie te verdoezelen door hun beklag te doen over het werk en de collega’s. Er ontstaat hierdoor een soort polarisatie wat de werksfeer niet ten goede komt. Het roept een hoop frustratie op en er ontstaat angst om tekort gedaan te worden. 

De les: ik heb moeite met onrecht. Onrecht kan ontstaan als er geen transparantie is en als de verbinding ontbreekt. Een goede communicatie kan een betere verbinding tot stand brengen waardoor er meer transparantie ontstaat. Als iedereen eerlijk is over zijn beweegredenen en open staat voor de gedachten van de ander dan valt er vaak een goed compromis te bereiken. Als je met elkaar praat maar ieder houdt zijn eigen geheime agenda dan luister je alleen naar de antwoorden die jou dienen.

Op een ander niveau heb ik geleerd dat negatieve energie nog meer negativiteit aantrekt. Zolang iedereen in die polariteit zit en de andere kant niet omarmd nodigen beide zijden negatieve energie uit. Dit klinkt misschien erg ingewikkeld, maar het is feitelijk heel simpel. Als je fanatiek voor een voetbalploeg bent is de fanatiekste fan van de tegenpartij jouw grootste vijand. Dit heeft al menigmaal tot zware gevechten geleid. Komen beide fanatiek voetbalfanaten elkaar als totaal onbekenden tegen en komt voetbal niet ter sprake zijn het vaak de beste maatjes. Zien ze elkaar dan ineens op de tribune van de tegenstander dan ontstaat er vaak een huh moment gevolgd door teleurstelling. Zo vast zitten mensen vaak in hun polarisatie. 

Als we op dit moment iets niet nodig hebben is het die negatieve energie. Maar dat niet willen is op zich al negatief. Positief is alles omarmen. Ook de donkere kant mag er zijn, maar zolang je de lichte kant meer aandacht geeft kan het donker het niet overnemen. Liefde en verbinding kan in mijn ogen veel kracht geven in deze donkere dagen. Veel mensen nemen deze tijd om hun huis te verbouwen of naar binnen te keren. Beiden zijn een positieve manier om voordeel uit de situatie te halen. Ik neem de kans waar om te onderzoeken en te delen. Dingen die mij een goed of slecht gevoel geven kaart ik aan in de hoop dat ook anderen hier iets positiefs uit kunnen halen.

Zoals bijvoorbeeld dit gesprek tussen Deepak Chopra en Sadhguru die de hele situatie weer eens op een héél andere manier belichten. Ze bekijken de crisis op natuurlijke wijze en benaderen de situatie op celniveau. En grappig genoeg zie ik hierin een enorm vergelijk met de polarisatie, slechte communicatie en de impact van negativiteit. Door stress verzwakt het immuunsysteem en gaat het enorm hard werken als het aangevallen wordt. Dit komt door de foute informatie die onze gedachten aan ons lichaam doorgeven. Omdat sommigen het vertrouwen in hun lichaam op voorhand hebben opgegeven begint het de strijd met een nadeel. Bacteriën en virussen zijn een groot onderdeel van ons systeem. Zolang er strijd gaande is wordt ons lichaam verzwakt. Zonder strijd en vol vertrouwen kan het nog zijn dat het systeem faalt, maar aan ieder leven komt een eind en iets moet daar de oorzaak van zijn, dat is de natuur. Leven in stress en negativiteit lijkt dood misschien op afstand te houden, maar het duurt alleen maar langer als je probeert te overleven. Als alleen maar overleven je doel is wat is dan de waarde van dit leven? 

Zen zijn

Veel mensen hebben het idee dat zen een kwestie is van stilzitten, relaxen en niets doen. Vaak worden er allerlei geurtjes, plaatjes of geluiden gelinkt die het gevoel van rust creëren. Mijn ervaring is dat het vaak hard werken is om die rust te faciliteren en dat trucjes niet of alleen maar tijdelijk werken. Eigenlijk is de rust er altijd al, maar veel mensen hebben zoveel onverwerkte emotionele ervaringen, oordelen, patronen en overtuigingen dat de rust ver te zoeken is. Deze obstakels doorzien, verwerken en loslaten is het werk dat soms gedaan moet worden. Zoals het bijhouden van een tuin een terugkerende taak is kan je zeggen dat meditatie of introspectie dat ook is. Door zelfreflectie kun je leren doorzien wat je dient in het leven en wat niet.

We leven in een unieke tijd. De afgelopen jaren heb ik vaak gedacht dat de maatschappij op hol geslagen was. De frustratie en agressie die ik als vrachtwagenchauffeur op de weg, bij de klanten en onder collega’s ervaarde maakte dat ik hierin meeging. Dat samen met de werkdruk maakte mij gestrest. Nu heb ik stres altijd bewust kunnen gebruiken om te presteren in mijn werk. De juiste hoeveelheid stress zorgt ervoor dat je wakker en alert achter het stuur kan zitten als ieder al lang in bed ligt. Maar op een zeker moment kom je op een punt dat het chronisch wordt en dat het zich zowel fysiek al mentaal gaat uiten. Slaapproblemen hebben een wisselwerking met stress. Door de adrenaline ben je onrustig en kun je niet slapen, door een slaaptekort heb je de adrenaline nodig om te kunnen presteren.

Benauwdheidsklachten door astma werd COPD en mijn bloeddruk steeg tot alarmerende hoogten. Ook werd mijn lontje steeds korter. Om sociaal een beetje handelbaar te blijven heb ik mijn emoties leren onderdrukken waardoor de explosies eerder implosies werden en ik me steeds verder in mezelf terugtrok. Mijn explosieve interne emoties zijn er volgens mij de oorzaak van dat ik geen zin meer heb om spelletjes te spelen. Frustratie en ergernis heb ik leren ondergaan met een glimlach, maar ik kon er daardoor niets aan doen dat sarcasme en cynisme mijn uitlaatklep werden. Je wordt als het ware een snelkookpan, omdat de druk niet weg kan wordt je behoorlijk gaar. Dat gevecht tegen mezelf heeft me al twee keer op het randje van een burn-out gebracht.

Toen ik kennis maakte met zen.nl voelde dit als thuiskomen. Al na enkele lessen werd bijna alles wat me in zijn greep had zichtbaar. Door meditatie leerde ik gedachten die mij niet diende los te laten en gevoelens die omhoog kwamen te onderzoeken. Hierdoor ontstond steeds meer ruimte tussen gedachten en de emoties. Deze ruimte is de rust die louterend werkt. Dit beviel me zo goed dat ik leraar wilde worden. Na een aantal sesshins (zenretraite) was ik de rust zelve en ik voelde me erg gelukkig. Ik besloot om een andere baan te nemen zodat ik meer tijd kon vrijmaken voor mezelf en mijn beoefening.

Dit heeft uiteindelijk mijn rust behoorlijk verstoord en mijn hele leven op zijn kop gezet. Ik begreep zelf niet goed hoe dit allemaal zo fout kon gaan met alles wat ik geleerd heb. Mediteren kwam er op het laatst meer van, mijn benauwdheid kwam weer terug en het korte lontje was nu nog korter. Nu heb ik mezelf (en mijn collega’s) de afgelopen tijd één ding voorgehouden: klagen helpt niet. Klagen leidt tot frustratie en uiteindelijk wordt het klagen om het klagen en lost er niets op. Je hebt dus drie keuzes: je accepteert dat dingen niet zo zijn zoals je graag wil, je gaat naar de persoon die het kan veranderen of je loopt er van weg. Dat laatste heb ik gedaan. In het proces daar naar toe heb ik besloten om overal van weg te lopen wat mij niet meer gelukkig maakte en dat resulteerde in een pelgrimstocht. Hoe dat gelopen is kun je in een eerdere volg lezen.

Maar nu ben ik terug. Ik heb besloten om mijn leven anders in te richten. Hoe?, dat weet ik nog niet precies. Ik ben begonnen met een coachingopleiding en dat geeft me een erg goed gevoel. Een ander helpen met de dingen die ik geleerd heb van het leven maakt het leven meer de moeite waard. Het geeft alle pijn en frustratie uit mijn verleden meer mening voor mijn gevoel.

Barrevoets

Op blote voeten door de bossen rennen. Misschien als ik dit hartje zomer zou schrijven kijkt niemand er meteen van op maar gisteren was het nu niet echt warm te noemen. Gelukkig was het wel droog. René Maas, een collega zenleraar, had me al lang geleden een keer uitgenodigd maar toen had ik het te druk met werken en mijn andere vaste sport, zen en yoga momenten. Maar omdat mijn agenda nu toch aardig leeg is ging ik graag op zijn uitnodiging in. 

Maandag 30 november hebben we afgesproken bij Bosch en Duin in Udenhout. “Trek iets warms aan” appte René nog, want het is fris. Ik dacht nog even, misschien houden we deze eerste keer de schoenen gewoon aan, maar al meteen bij aanvang mochten de schoentjes uit. Nu ben ik wel wat gewend want in de zomer loop ik eigenlijk altijd op blote voeten, maar sinds mijn pelgrimstocht heb ik eerder koude voeten dan anders. Het fietspad werd vlak voor ons geveegd dus daar konden we mooi warmlopen zonder al teveel obstakels. Na een stukje lopen en huppelen werd het koude gevoel al snel minder. 

Vervolgens legde René me uit wat het verschil is tussen lopen op blote voeten en lopen op schoenen. Je passen zijn korter en je land anders op je voeten. Dat is wel even wennen, zeker in het mulle zand van de duinen. Ik kreeg ook te horen dat ik mijn armen beter wat lager en meer langs mijn lichaam kon houden. Ik heb mezelf aangeleerd om met mijn ellebogen te werken (alleen onder het lopen hoor), maar dat geeft minder balans. Na de instructies gingen we het geleerde in de praktijk brengen. Mijn snotneus belemmerde mijn ademhaling enigszins, maar al met al vond ik het niet verkeerd gaan. Door het mulle zand de duinen op rennen is wel pittig. 

Na een korte pauze gingen we de echte uitdaging aan. Los zand is niet echt ongemakkelijk voor je voeten alhoewel grote gaten of rondslingerende takken wel een risico zijn. Maar op de platgetreden bospaden liggen meer gevaren op de loer. Aandacht is hier het sleutelwoord. Sommige obstakels zoals omgevallen bomen, takken en wortels zie je zo, maar soms ligt er een eikeltje verstopt onder wat blaadjes. Met blote voeten is het dan fijner dat je daar niet ineens met teveel gewicht op land. Goed kijken, voelen en werken met je balans dus. Het maakt het lopen wel een stuk interessanter dan het geijkte rondje dat ik normaal over het asfalt loop. De omgeving daar is ook fantastisch. Ik was al eens eerder bij de Drunense duinen geweest, maar van deze kant had ik het nog niet gezien. Werkelijk prachtig en de moeite waard om een keer vaker naartoe te rijden. 

Het was een mooi avontuur en het smaakt naar meer. René is behalve zenleraar ook een hele fijne coach, en dat is iets waar ik nog wat van kan leren. In Januari geeft hij een barefoot basics training en daar heb ik nu al zin in. Die training is op de Regte heide waar ik onlangs de grafheuvels uit de bronstijd heb bezocht. Blijkbaar lopen daar leylijnen die corresponderen met Stonehenge en de heuvels worden gezien als krachtplaatsen. Maar dat is misschien alleen interessant voor de meer spirituele mensen onder ons. Nu we het toch over spiritualiteit hebben, lopen op blote voeten helpt je aarden. Hardlopen zorgt er sowieso voor dat je goed adrenaline kunt verbranden, en als je dan ook nog al je negatieve energie kwijtraakt door goed contact met de aarde te maken ben je zo van al je stress en negativiteit verlost. Daarbij is de natuur een geweldige plek om je vrij te voelen van alle dagelijkse beslommeringen. 

Doelloos

Tijdens de zenlessen hebben we wel eens gesproken over doelgerichte doelloosheid. Van tijd tot tijd niets doen is goed voor je rust, inzicht en creativiteit. Je kan dit bewerkstelligen door zogenoemde witjes in te plannen. Witjes zijn momenten dat je even niets doet en ook geen afleiding zoekt. Gewoon even niets doen om daarna weer met nieuwe energie en creativiteit naar de volgende taak of een nieuwe avontuur door te gaan.

Van de andere kant heb ik al van kinds af aan te horen gekregen: ledigheid is des duivels oorkussen. Als je lui bent en niets doet komt er weinig goeds van. En in zekere zin ervaar ik het ook wel een beetje zo op dit moment. Zonder verplichtingen is er niets dat je rooster bepaald. Behalve die éne dag in het weekend die ik nu werk heb ik geen reden om de wekker te zetten. Er zijn momenteel geen obstakels om me druk over te maken en niemand om me tegenover te verantwoorden. Het is misschien wat zwart-wit gesteld, maar niets moet en alles mag. En dat resulteert er bij mij nogal eens in dat ik dingen uitstel want het kan morgen altijd nog. En ja, morgen is een heel handig begrip als je iets niet wil doen, want als je er goed over nadenkt kun je morgen niets doen (doen=nu). Een ander nadeel van teveel vrije tijd is dat je alle tijd hebt om toe te geven aan je impulsen. Een aantal van die impulsen kan positief zijn, maar een groot deel van mijn impulsen komt uit de koelkast. De meeste kilo’s die ik tijdens mijn pelgrimstocht kwijt geraakt was heb ik alweer teruggevonden.

Teveel vrije tijd geeft ook veel ruimte voor nadenken. Niet dat denken verkeerd is, maar als je net als ik nadenkt over de gedachten die je hebt lijk je al snel op een hond die zijn eigen staart achterna rent. Door zen en meditatie heb ik geleerd niet te piekeren, maar het nadenken over je gedachten is net zo verslavend, met als enige verschil de emotionele lading. Het is dus de hoogste tijd om daar eens over na te denken. Waar komt het vandaan? Wat voor nut heeft het? Ik heb de afgelopen maanden geleerd om te vertrouwen op mijn intuïtie. Ik heb geleerd om te voelen wat goed voor mij is en dat keuzes al gemaakt zijn voor je er over na-denkt. Zoals het woord zegt denk je pas na terwijl je feitelijk de keuze al hebt gemaakt. Vanuit een dieper weten of een programmering maken we een keuze en gaan er dan pas een reden voor zoeken. Dit is wetenschappelijk aangetoond (Morgan Cerf).

Waarom dan zoveel gedachten? Zelf denk ik dat het willen oplossen van problemen ermee te maken heeft. Er gaat vanalles anders dan ik zou willen. Ook op dat punt heb ik één en ander geleerd. Als je niets verwacht is alles prima, als je een beeld hebt van hoe het zou moeten zijn is het niet snel goed, als je iets verlangd dan moet het voldoen aan een bepaalde norm. Maar hoe kun je je nu niet verzetten tegen het gevoel dat er iets fout gaat? En wat nu als jij er zelf niets of weinig aan kan veranderen? Hoe kun je niet nadenken over de strijd die gaande is op allerlei sociale levels. Op straat, op de tv, social media en zelfs in familie en vriendenkringen is er een gevecht van voor en tegen. Maar moet het een strijd zijn?

Waarom willen mensen strijden? En werkt het eigenlijk wel? De strijd tegen oorlog is per slot van rekening ook oorlog voeren. De oorlog tegen drugs, criminaliteit en noem maar op zorgt doorgaans voor meer strijd? Waarom willen we het virus bestrijden? Waarom proberen we het niet te begrijpen? Als je iets begrijpt kun je er mee omgaan. Door mijn manier van denken ben ik bijna de strijd aangegaan tegen het strijden, maar ook dan ben ik net als die hond die zijn staart achterna rent, alleen bijt ik me er dan ook nog eens in vast.

Misschien is het goed voor iedereen om eens even een time-out te nemen van die strijd. Dat we allemaal eens goed voelen en dan nadenken waar de drang om te strijden nu vandaan komt. Zou het kunnen zijn dat we bang zijn? Bang voor het virus, bang voor de maatregelen, bang voor de gevolgen op langere termijn, bang voor onze vrijheid?

Ach ja, denken over het denken. Als je iets begrijpt hoef je het niet meer te vrezen, dat geldt zelfs voor de dood. Als je werkelijk begrijpt dat niemand het overleefd kun je werkelijk van het leven genieten zolang het er is. Soms moeten mensen eerst een ziekte of een zwaar ongeluk krijgen om dat te begrijpen.

Vanaf 1 december ga ik voor mezelf een schema maken. Yoga, meditatie en sport op vaste tijdstippen. Toevallig zag ik op Facebook The invitation van Juno Burger langskomen en daar doe ik dan ook maar aan mee. Minder denken, meer doen en even de strijd loslaten.

Samen mediteren

Evenement georganiseerd door: Shamanita    

Locatie: De Liefdeskerk, Mathenessestraat 33 Breda

Het is alweer even geleden dat ik iets geschreven heb over activiteiten waar ik aan deelgenomen heb. Door de drukte van mijn baan en bijkomende stress had ik moeite om in de juiste flow te komen om leuke dingen te doen en erover te schrijven. 

Ik had al een paar keer dit evenement gedeeld omdat ik zulke initiatieven zeer kan waarderen, zeker in deze tijd. Maar om zelf mee te doen schoof ik steeds voor me uit. Tot ik zaterdagavond moe maar voldaan thuis kwam van mijn werk en de uitnodiging langs zag komen. Toen voelde ik meteen, daar wil ik bij zijn. Ik mediteer regelmatig, maar samen mediteren vind ik veel fijner. 

Esther (Shamanita) had me een foto* gestuurd van de locatie en bij aankomst was ik er erg blij mee want ik zou de yurt daar niet gezocht hebben. De Liefdeskerk is een yurt in een loods. Er is een deurbel, en toen ik binnenstapte dacht ik even dat ik er misschien beter wel gebruik van had gemaakt want ik hoorde heel zacht stemmen maar ik zag niemand. Toen mijn ogen een beetje gewend waren zag ik een yurt waar de stemmen uit kwamen. Ik kreeg een warm welkom en ik mocht een plekje uitzoeken om te gaan zitten. We waren met zijn drieën. Lenneke kende ik al van haar verbindende activiteiten op Facebook. Na een korte introductie gingen we mediteren. Shamanita begeleidde de meditatie met de drum. Dit hielp mij om de onrust in mijn lijf wat makkelijker los te laten. Na een lange drukke werkdag die zaterdag had ik teveel en te snel gegeten en was vroeg naar bed gegaan. Dat was die zondagmorgen nog goed te merken in mijn buik. Maar de drum bracht rust en hierdoor voelde ik me erg ontspannen worden. Het wringen in mijn onderbuik ging over naar een rustig borrelen. Al snel ontstond er een diepe rust, de warmte van de kachel en de dempende werking van de yurt dragen hier enorm aan bij. Na enkele minuten verstomde het geluid van de drum en was er een intense stilte. Blijkbaar zit er een lek in het dak van de loods recht boven de yurt want om de zoveel tijd viel er een druppel op het dak van de yurt. Dit werkte voor mij als een soort mindfulnesbel. Als mijn gedachte aan het afdwalen waren bracht het haast voelbare geluid mij weer terug in het nu. Langzaam en zachtjes kwam het geluid van de drum weer terug. Op een zeker moment voelde ik dat het tijd werd om mijn ogen te openen en weer terug boven water te komen. Het duurde even voor ik weer volledig wakker was. Lenneke zei dat het best wat langer had mogen duren en achteraf vond ik dat ook wel. 

Na de meditatie hebben we nog een lekker kopje thee gedronken. We hebben nog een beetje gekletst over de wereld van vandaag en andere activiteiten die ik zou kunnen bijwonen. Ik vind het fijn om te praten met mensen die, net is ik, meer positiviteit in de wereld willen brengen, vooral in deze uitdagende tijden. 

Als je er ook een keer bij wil zijn is het goed om even een persoonlijk bericht te sturen naar Esther Ruiten/ Shamanita.

Duur van het evenement: +/- 30 minuten.

Wekelijks:

  • maandag :20:00-20:30
  • Zondag 10:00-10:30

accommodatie

  • Bereikbaarheid: Goed bereikbaar 
  • Parkeergelegenheid: Parkeren op straat

Organisatie

  • Communicatie: via messenger
  • Ontvangst: hartelijk
  • Betaling: donativo, in een potje of via een open tikkie

*